ABD'nin Uluslararası Ceza Mahkemesi'ne yaptırım uygulaması ne anlama geliyor?

ABD, Trump yönetimi tarafından Uluslararası Ceza Mahkemesi'ni (ICC) "haydut" bir kurum olarak nitelendirerek, mahkemenin Amerikan egemenliğini tehdit ettiği iddiasıyla kapsamlı yaptırımlar uyguladı. Bu yaptırımlar, ABD kuruluşlarının ICC ile işlem yapmasını yasaklamak, mahkemenin mali olarak faaliyet gösterme kabiliyetini çökertmek ve personeli ile iş birliği yapanlara hizmet veren şirketlerin mahkemeye mal veya hizmet sağlamasını engellemek amacıyla düzenlendi. Dışişleri Bakanı Marco Rubio, yaptırımların ABD egemenliğini savunmak amacıyla alındığını belirtti ve "Ya Uluslararası Ceza Mahkemesi tehditlerine son verecek ya da biz Uluslararası Ceza Mahkemesi'ni ortadan kaldıracağız" dedi. Uluslararası Ceza Mahkemesi, bu adımların hukukun üstünlüğüne ve uluslararası hukuk düzeninin temellerine bir saldırı olduğunu ilan ederken, BM Genel Sekreteri Antonio Guterres de kararını uluslararası ceza adaleti yönündeki ortak çabalara vurulmuş ciddi bir darbe olarak nitelendirdi. ABD, yaptırımların uygulanmasında altı aylık bir geçiş süresi tanarak üye devletlerin ödemelerini devam ettirebileceğini söyleyerek, bu sürede endişelerinin giderileceği bir çözüm üzerinden müzakereler için zaman tanıma niyetini ifade etti. İngiltere, Kanada, Danimarka, Almanya, Fransa, İtalya, Japonya ve Hollanda, ICC'ye sürekli ve kesilmez desteklerini yineleyerek yaptırımları şiddetle karşı çıktıklarını belirtti. Hollanda dışişleri bakanı Tom Berendsen, yaptırımların mahkemenin işleyişini ciddi şekilde etkileyeceğini warnedetti. İsrailli Başbakan Binyamin Netanyahu ise yaptırımları memnuniyetle karşılayarak, ICC'yi "hukuka uygun demokrasileri ve ulusal egemenlik fikrini" tehdit eden bir siyasi organ olarak tanımladı. ICC, 2002 yılında kurulmuş ve 125 üye devlet barındıran bir kurum olup, ABD, Rusya, Çin, Hindistan ve İsrail gibi bazı büyük ülkeler tarafından taraf kabul edilmemiştir.