Büyü, fal, ruhlar ve casuslar: İran siyasetinin doğaüstü dünyası

BBC Türkçe'nin haberi, İran'ın yeni Dini Lideri Mücteba Hamaney'in görev devralmasından yedi ay geçmesine rağmen henüz kamuoyuna bir fotoğrafı yayınlanmaması konusundaki garip bir gerekçeyi ve İran siyasetinin tarihsel sürecindeki "doğaüstü" unsurlarla ilişkisini işliyor. Meclis Ulusal Güvenlik Komitesi üyesi Salar Velayetmedar, yeni fotoğrafın yayımlanmaması için din alimlerinin ve güvenlik yetkililerinin tavsiye verdiğini, bunun sebebinin Tel Aviv'de çalışıldığı iddia edilen "okült bilimlerden" kaynaklanan tehditler olduğunu açıklamıştı. Bu iddiya resmi kurumlar tarafından doğrulanmasa da, İran'ın üst kademelerinde büyü, fal ve gizli ilimler (ulum-e garibe) söylemlerinin yeni bir örneği olarak değerlendiriliyor.

Haber, bu geleneğin köklerinin eski Dini Lider Ali Hamaney'in gençliğine, onun cefr (harf-sayı hesaplaması) ve remil (nokta çizgi kehaneti) gibi disiplinlere ilgisine dayandığını anlatıyor. Hamaney anılarında bu ilimlerin gerçek olduğunu, ancak kendisinin uzmanlaşamadığını itiraf etmişti. Modern İran siyasetinde bu konunun en görünür dönemi Mahmud Ahmedinejad cumhurbaşkanlığı döneminde (2005-2013) yaşanmıştı. Ahmedinejad'ın BM konuşmasında bir "ışık halesi" görüldüğü iddiaları, Gizli İmam'a sık atıfları ve çevresinin "cin çağırma" ve "büyücülük" suçlamalarıyla yargılanması, bu inançların iktidar mücadelesinin içine nasıl girdiğini gösteriyor. 2011'de Ahmedinejad ile Ali Hamaney arasındaki çekişme sırasında, cumhurbaşkanının yakınlarının büyücülere danıştığı ve hatta Ahmedinejad'ın büyülenmiş olabileceği iddiaları gündeme gelmiş, birçok kişi tutuklanmıştı. Haber, bu söylemlerin İran İslam Cumhuriyeti'nin kurumsal yapısı içinde derin köklere sahip olduğunu, ancak siyasi rekabet aracı olarak da kullanıldığını vurguluyor.