COP31 Antalya'da başlıyor: Türkiye 'küresel imece' modeliyle iklim diplomasisinde yeni rol arayışında

Türkiye'nin ev sahipliğinde gerçekleşecek Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31), bugün Antalya'da törenle açılıyor. Sabah'in haberine göre zirveye 100'ü aşkın ülke lideri, 500'e yakın bakan ve 1,5 milyonun üzerinde ziyaretçi bekleniyor. 154 ülkeden 45 bini aşkın gencin gönüllü başvurduğu, 3 binden fazla medya mensubunun akredite olduğu organizasyon, COP tarihinin en geniş katılımlı zirvelerinden biri olarak kaydedilecek. 20 Kasım'a kadar sürecek konferans için Antalya Havalimanı'nın yolcu kapasitesi 35 milyondan 82 milyona çıkarıldı, TOKİ tarafından 37 bin metrelik bağlantı yolları tamamlandı.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ve COP31 Başkanı Murat Kurum, Sabah için yazdığı yazıda Türkiye'nin başkanlık vizyonunu 'küresel imece' kavramı etrafında şekillendirdiğini açıkladı. Kurum'a göre imece, farklı kapasitelere sahip ülkelerin ortak hedeflere birlikte ilerlemesini sağlayan bir işbirliği modeli. Bakan, Paris Anlaşması'nıza rağmen mevcut politikalarla yüzyıl sonu sıcaklık artışının 2,8 dereceye ulaşabileceğini, 1,5 derece hedefi için 2035 emisyonlarının 2019'a göre %55 azaltılmasının gerektiğini vurguladı. Uyum finansmanında da 2035'te yıllık 310-365 milyar dolar ihtiyacına karşın 2023'te uluslararası kamu finansmanının 26 milyar dolarda kaldığını, 12-14 katlık bir açık olduğunu kaydetti.

Kurum'un yazısına göre Türkiye, Pasifik ada ülkelerinin sesini Antalya'ya taşımayı önemsiyor ve Avustralya ile birlikte müzakere edecek 'Mavi Bölge' (527 bin metrekare) ile halka açık 'Yeşil Bölge' (582 bin metrekare) alanlarında azaltım, uyum, finansman ve uygulama dengesini kuracak bir karar metni için çalışıyor. 11-12 Kasım tarihlerinde gerçekleşecek Liderler Zirvesi'nde devlet ve hükümet başkanları bu çerçevede görüşecek. Bakan, iklim krizinin artık sadece çevre değil; enerji, gıda, şehir, sağlık, sanayi ve ticaret'i etkileyen bir kalkınma ve güvenlik meselesi olduğunu belirtti.

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada COP31'in iklim eylemini somut sonuçlara taşıyan, ülkelerin ortak çözümler etrafında buluştuğu bir zirve olacağını ifade etti. Duran, Emine Erdoğan'ın himayesinde küresel bir harekete dönüşen Sıfır Atık Projesi'ni Türkiye'nin çevre konusundaki öncü yaklaşımının örneği olarak gösterdi. İletişim Başkanı'na göre zirve, Türkiye'nin iklim diplomasisindeki birikimi ve çözüm odaklı yaklaşımını uluslararası toplumla paylaşma fırsatı sunuyor.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde yürütülen süreç, Türkiye'nin küresel iklim mücadelesinde üstlendiği sorumlulukların bir göstergesi olarak sunuluyor. Geçmiş haftalarda Erdoğan'ın Azerbaycan ziyareti ve Karabağ zaferinin altıncı yıl dönümü törenlerine katılması, Türkiye'nin bölgesel diplomasi ağının genişliğini kanıtlamıştı. Bu diplomatik birikim, COP31'de çok taraflı müzakerelerde uzlaştırıcı rol oynamak isteyen Ankara için bir varlık olarak değerlendiriliyor.

Zirve için alınan güvenlik tedbirleri de ölçeği gösteriyor. Antalya Emniyet Müdürlüğü'ne göre zirve süresince yaklaşık 28 bin güvenlik personeli, 132 ambulans, 9 itfaiye aracı ve 600 AFAD personeli görevde. Havadan gözetim için UÇBEY insansız hava aracı envantere eklendi. Sağlık, itfaiye, temizlik ve diğer hizmet personeliyle birlikte sahadaki toplam kişi sayısı 30 bini aşıyor. Bu lojistik hazırlık, Türkiye'nin büyük uluslararası organizasyon yönetme kapasitesini test ediyor.

COP31'in sonuçları, Türkiye'nin uluslararası iklim politikasındaki yerini belirleyecek. Gelişmekte olan ülkelerin finansman talepleri ile gelişmiş ülkelerin taahhütleri arasındaki derin çatlak, müzakerelerin en zor noktası olmaya devam ediyor. Türkiye, 'küresel imece' terminolojisiyle bu çatlakları aşmaya yönelik bir dil öneriyor; ancak bu dilin somut taahhütlere ve kaynak transferlerine ne ölçüde dönüşeceği, önümüzdeki iki haftada şekillenecek.

Yerel boyutta Antalya'nın altyapı yatırımları ve 2 milyar dolarlık ekonomik hareket öngörüsü, zirvenin kent ekonomisine katkısını gösteriyor. 160 onaylı pavilyon ve 90 delegasyon ofisi, sivil toplum ve özel sektörün katılımının genişliğini işaret ediyor. Zirve sonrasında Türkiye'nin Ulusal Katkı Beyanı'nı (NDC) güncelleme süreci ve 2053 net sıfır hedefine ulaşım yol haritası, COP31'in mirasını ölçmek için kritik göstergeler olacak.