COP31 öncesi Antalya'da iklim diplomasi hız kazandı

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, 9 Kasım 2026 tarihinde Antalya'da gerçekleştireceği COP31 hazırlıkları kapsamında Özbekistan Cumhurbaşkanı Çevre Danışmanı Aziz Abdukhakimov ile bir araya geldi. TRT Haber'in aktardığına göre her iki taraf, iklim değişikliğiyle mücadele, hava ve su kirliliğinin önlenmesi, atık yönetimi ve döngüsel ekonomi alanlarında işbirliğini kapsayan "Çevrenin Korunması Alanında İşbirliğine İlişkin Mutabakat Zaptı"nı imzaladı. Kurum, sosyal medya paylaşımında bu anlaşmanın ortak çalışmalara güçlü bir zemin oluşturacağını ve ülkelerin ortak geleceği için hayırlı olacağını kaydetti.

Aynı gün özel bir televizyon kanalına yaptığı açıklamada Kurum, Türkiye'nin COP31 vizyonunu "uygulama COP'u" olarak tanımladı. Bakan, bugüne kadar alınan kararların hayata geçirilmesinde sorunlar yaşandığını vurgulayarak, "Sıfır noktasındayız. Artık söz bitti, eyleme geçelim" ifadesini kullandı. Yeni taahhütler yerine, iklim finansmanında 300 milyar dolar ve özel sektörden 1 trilyon dolarlık mevcut taahhütlerin gerçekleştirilmesini istediklerini belirtti. Dünyanın birçok noktasındaki iklim etkilerinin artık daha fazla hissedildiğini ifade eden Kurum, Türkiye'nin tecrübesi ve birikimiyle uygulamaya geçileceğini savundu.

Kurum, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın katılımıyla gerçekleşecek Liderler Zirvesi'nin COP tarihindeki en yüksek katılımlı zirve olacağı beklentisini dile getirdi. 102 lider ve lider seviyesinde devlet veya hükümet başkanı ile 330 bakanın programa katılım bildirdiğini, Blue Zone'a 22 bin katılımcının girdiğini ve 100 bini aşkın ziyaretçi beklendikğini aktardı. Bu rakamların, son dönemlerde en yüksek katılımın sergilendiği bir COP olacağı işaretini taşıdığını ifade etti.

İsrail'in COP31'e davet edilip edilmediği sorusuna Kurum, organizasyon kapsamında liderleri ev sahibi ülke davet ettiğini ve Türkiye'nin liderler toplantısına İsrail hükümetini davet etmediğini netleştirdi. Bunun dışında müzakereler, görüşler, beyanlar ve projeler sunmak üzere her ülkenin Birleşmiş Milletler nezdinde katılmaya hak sahibi olduğunu ekledi. Bu açıklama, Türkiye'nin iklim diplomasisinde siyasi hassasiyetlerin de etkili olduğunu gösterdi.

Aynı gün İzmir Aliağa'da meydana gelen demir çelik fabrikası patlaması gündemin diğer boyutunu oluşturdu. Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan ile birlikte yaralıları hastanelerde ziyaret etti. Memişoğlu, sosyal medya paylaşımında hayatını kaybeden 17 vatandaşa rahmet, ailelerine başsağlığı dilerken ekiplerin yaralıların sağlığı için çalıştığını bildirdi. Cumhurbaşkanı Erdoğan ise Kabine toplantısı sonrası açıklamada ölü sayısını 16 olarak verirken, olayla ilgili adli ve idari işlemlerin başlatıldığını, neden ve sorumlulukların ortaya çıkarılacağını açıkladı.

Erdoğan, Kabine toplantısından sonraki basın toplantısında ekonomik verileri de vurguladı. Ocak-Ekim döneminde ihracatın 236,8 milyar dolarla rekor kırdığını, Ocak-Eylül döneminde turizm gelirinin 51 milyar 278 milyon dolara ulaştığını ve 49 milyon 132 bin ziyaretçi ağırlandığını kaydetti. Konaklama Vergisi indiriminin bir yıl daha uzatılacağını ve turizm işletmelerine çalışan desteğinin 2028'e kadar uzatılacağını duyurdu. "Terörsüz Türkiye" sürecinin başarısının ekonomik atılımı tetikleyeceğini, Irak Sincar'daki entegrasyon sürecinin dikkatle ilerletildiğini ifade etti.

COP31 hazırlıkları, Türkiye'nin iklim diplomasisinde hem bölgesel işbirliklerini derinleştirme hem de küresel uygulama odaklı bir yaklaşım benimseme çabalarını yansıtıyor. Özbekistan ile imzalanan mutabakat zaptı, Orta Asya ile çevresel işbirliğinin kurumsallaşması açısından önemli bir adım olarak değerlendirilebilir. Liderler Zirvesi'ne yönelik yüksek katılım beklentileri, Antalya zirvesinin uluslararası arenada Türkiye'nin iklim liderliğini pekiştirme potansiyeline işaret ediyor. Ancak İsrail'in davet edilmemesi, iklim müzakerelerinin siyasi gerçekliklerden tamamen soyutlanamayacağını da hatırlatıyor. İzmir faciası ise endüstriyel güvenlik ve çevresel denetim konularının, iklim politikalarının yanında acil bir gündem maddesi olduğunu kanıtlıyor.