Emeklilik maaşlarında yüzde 70 zam önerisi ve GSS borç afi gündemde

Emeklilik maaşları ve sosyal güvenlik reformu 28 Ekim gündeminin başında yer aldı. CHP Merkez Yönetim Kurulu toplantısından sonra sözcü Müslim Sarı, güncel 23 bin 552 lira olan en düşük emekli aylığının Ocak 2027'den itibaren yüzde 70 artırılarak 40 bin liranın üzerine çıkarılmasını önerdi. Sarı, bu zamın 23 bin lira üzerindeki emeklilik maaşları için de geçerli olacağını belirterek, hiçbir vatandaşın maaşının açlık sınırı altında kalmaması gerektiğini vurguladı. CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu'nun başkanlığında yapılan toplantıda ekonomi politikaları eleştirilirken, Eylül ayı dar işsizlik oranının 8,4, geniş tabanlı işsizliğin ise yüzde 31,2 seviyesinde olduğu rakamları hatırlatıldı.

Gündemin diğer ucunda Adalet ve Kalkınma Partisi'nin hazırladığı 11 maddelik kanun teklifi yer alıyor. Grup Başkanı Abdullah Güler öncülüğünde hazırlanan taslağın en dikkat çeken maddesi, 1 Ocak 2017 tarihinden önceki döneme ait ödenmemiş Genel Sağlık Sigortası (GSS) prim borçlarının, gecikme cezası ve gecikme zammı dahil tamamen silinmesini öngörüyor. AK Parti kaynaklarına göre teklif önümüzdeki günlerde TBMM Başkanlığına sunulacak. Anayasa Mahkemesi iptal kararları doğrultusunda şekillenen düzenleme, borçluların ek başvuru yapmasına gerek kalmadan otomatik olarak işlem yapılmasıyla yasal takip süreçlerinin sona ermesini sağlayacak.

Aynı kanun teklifi kapsamında istihdam teşvikleri de güncelleniyor. Kadın, genç ve mesleki yeterlilik belgesine sahip işsizlerin işe alınmasını teşvik eden uygulamanın süresi 31 Aralık 2027'ye kadar uzatılıyor; bu sürenin 31 Aralık 2028'e kadar uzatılmasında Cumhurbaşkanı'na yetki tanınıyor. Enerji alanında ise yüzer LNG tesislerine operasyonel esneklik getirilerek, arz güvenliği ilkeleri çerçevesinde farklı bölgelerde hizmet vermelerine izin verilebilecek.

TBMM'ye gelen üçüncü önemli girişim DEM Parti'den geldi. Grup Başkanvekilleri Sezai Temelli ve Gülüstan Kılıç Koçyiğit imzalı kanun teklifi, 1999 yılındaki düzenlemeyle getirilen yaş koşulunun geriye dönük hak kayıpları yarattığını savunuyor. Teklif; 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 tarihleri arasında 506, 1479, 2925 ve 5434 sayılı kanunlar kapsamında ilk defa sigortalı olan, prim gün ve hizmet süresini doldurmuş olmasına karşın yalnızca yaş sınırına takılan çalışanları hedefliyor. 5510 sayılı Kanun'a eklenecek "Geçici Madde 113" ile bu sigortalılar, SGK'ya yazılı başvuru yaparak yaş şartı beklenmeksizin yaşlılık aylığına hak kazanabilecek.

Kademeli emeklilik teklifi TBMM Komisyonuna sevk edildi. DEM Parti gerekçesinde, 2023'te yürürlüğe giren EYT düzenlemesinin yalnızca 8 Eylül 1999 öncesini kapsamasının, hemen sonrasında işe başlayan milyonlarca çalışan açısından adaletsizliğe yol açtığını vurguluyor. Parti, sosyal güvenlik sisteminin adil, sürdürülebilir ve şeffaf bir finansman planıyla yürütülmesini amaçladığını belirtiyor. Bu girişim, geçen yıl Gümüşhaneli bir vatandaşın CİMER ve TBMM Dilekçe Komisyonu'na taşıdığı "60 Yaş Tazminatı" önerisini de hatırlatarak, ileri yaştaki emeklilere ek ödeme taleplerinin süregeldiğini gösteriyor.

Üç farklı parti üç farklı kanun teklifiyle sosyal güvenlik sisteminin farklı kesitlerine müdahale ediyor. CHP'nin önerisi gelir tarafını, AK Parti'nin teklifi sağlık sigortası borçlarını ve istihdam teşviklerini, DEM Parti'nin girişimi ise emeklilik yaş koşullarını hedefliyor. Tüm tekliflerin Meclis sürecine girmesiyle birlikte, hükümetin mali disiplin politikası ile muhalefetlerin refah artırma önerileri arasındaki denge tartışılacak. Özellikle GSS borç afinin maliyetinin bütçe üzerindeki etkisi ve emeklilik maaşlarındaki artışın enflasyona yansıması, gelecek haftalar Meclis gündeminin odağında yer alacak.

Siyasi aktörler 2028 seçim horizontunu da hesaplarına katıyor. CHP Sözcüsü Sarı, 2028'e sarkmış bir seçimin erken seçim sayılmayacağını, son bir iki ay kala yapılan seçimleri desteklemediklerini ifade etti. Parti kongre takviminin 14 Şubat 2027'ye kadar uzatıldığı, hukuki tartışmaların mahkeme kararı beklenerek netleştirileceği açıklandı. Bu arka planda emeklilik ve sosyal güvenlik konuları, hem mevcut ekonomik darboğazın hem de seçim öncesi vatandaş beklentilerinin kesiştiği bir alan olarak şekillenmeye devam ediyor.