Erdoğan'ın Azerbaycan Ziyareti: Stratejik Ittifak ve Karabağ Sonrası Bölgesel Dengeler

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 8 Kasım 2026 tarihinde Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ile Şuşa'da gerçekleştirdikleri ikili görüşme ve ortak basın toplantısıyla ziyaretini tamamladı. Bu toplantı, Karabağ Zaferi'nin 6. sene dönüm noktasını etkin bir şekilde kullanarak, Türkiye-Azerbaycan ittifakının stratejik derinleşmesine odaklandığı görülüyor. Erdoğan, toplantıya katılan basın mensuplarına 'Kardeşliğimiz müşterek bir dilin, tarihin ve kültürün çok daha ötesindedir' diyerek, iki ülke arasındaki bağın sadece kültürel veya tarihsel bir bağlamdan ziyade, bölgesel politika boyutunu da taşıdığını vurguladı.

Karabağ Zaferi'nin altıncı sene dönümünde yapılan açıklamalarda, Erdoğan, Azerbaycan'ın 44 günlük vatan muharebesi ile öz topraklarını işgalden kurtarmasını, Güney Kafkasya'da yeni bir dönemin kapısını aralayan bir olgu olarak nitelendirdi. Cumhurbaşkanı, 'Bu şanlı zafer, Azerbaycan'ın haklı davasının en güzel tezahürü, tüm Türk coğrafyasının övünç kaynağı olmayı sürdürüyor' ifadesiyle, zaferin sadece Azerbaycan'ın değil, bütün Türk coğrafyasının kazanmış olduğu bir başarı olduğunu savundu. Buna ek olarak, 'Bir millet, iki devlet' şiarıyla tarif ettiği gönül birliği, müşterek mazimizden aldığı güçle yarınlarımıza ışık tutan sönmez bir meşaledir olarak değerlendirildi.

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in konuşmaları, ittifakın askeri ve diplomatik boyutunu vurguladı. Aliyev, İkinci Karabağ Savaşı'nda Türkiye'nin desteğine minnettarlığını ifade ederken, '44 gün boyunca siz ve kardeş Türk halkı yanımızdaydınız. Bu hiç unutulmayacak' demiş. İki lider, Şuşa'da 'Kardeşlik Anıtı'ni açtı ve Stratejik İşbirliği Konseyi toplantısına katıldı. Görüşmelerde enerji, ulaşım, savunma sanayii ve bölge güvenliği konularında işbirliğinin derinleştirilmesine karar verildi. Zengezur Koridoru'nun açılmasının bölgesel barış ve kalkınma için hayati önem taşıdığı vurgulanarak, ittifakın sadece sembolik değil, somut altyapıda da geliştiği gösterildi.

Tarihsel bağlamı dikkate alındığında, Türkiye-Azerbaycan ilişkileri, Coğrafya Politikası ve bölgesel dengeler açısından kritik bir öneme sahip. 2020 ve 2023 yıllarında gerçekleşen Karabağ operasyonları, bölgenin güvenlik yapısını yeniden şekillendirdi. Erdoğan'ın 'Kardeşliğimizi zayıflatmak isteyenler emellerine asla ulaşamayacak' ifadesi, bu ittifakın dışarıdan gelen pressten muafta olma potansiyeline sahip olduğunu, hatta Türk dünyasında hâkim kılma vizyonunu da pekiştiren bir dinamik olarak yorummayı gerektiriyor. Azerbaycan'ın Türk Devletleri Teşkilatı'nda başkanlık yapması gibi adımlar, ittifakın bölgesel etkisini artırmayı hedeflediği görülüyor.

Sonuç olarak, Erdoğan'ın Azerbaycan ziyareti ve ardındanki toplantılar, Türkiye-Azerbaycan ittifakının askeri, diplomatik ve bölgesel boyutlarını kapsayan bir stratejik güçlendirme olarak değerlendirilebilir. Karabağ zaferinin yıldönümü ortamı, iki ülkenin birliğini 'sönmez meşale' niteliğinde sunarak, bölgedeki mevcut dengeyi koruyuştur. Aliyev'in 'Türkiye Azerbaycan birliği ebedidir ve sarsılmazdır' ifadesiyle kapatılan konuşmalar, bu ittifakın uzun vadeli ve kaderî bir yapıya sahip olduğunu ortaya koyuyor.