EYT ve GSS borç affı teklifleri Meclis gündemine taşındı

Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde (TBMM) emeklilik ve sosyal güvenlik alanında iki ayrı yasama girişimi aynı hafta gündeme geldi. Birincisi, 2023'te çıkan EYT (Emeklilikte Yaşa Takılanlar) düzenlemesinden faydalanamayan çalışanları hedef alan kademeli emeklilik teklifi; ikincisi ise Genel Sağlık Sigortası (GSS) prim borçlarının silinmesini ve Anayasa Mahkemesi'nin iptal ettiği enerji hükümlerinin yeniden düzenlenmesini öngören kapsamlı bir torba kanun taslağı.

DEM Parti Grup Başkanvekilleri Gülüstan Kılıç Koçyiğit ve Sezai Temelli imzalı kademeli emeklilik teklifi, 26 Ekim 2026 tarihinde Meclis Başkanlığına sunuldu ve 28 Ekim'de Plan ve Bütçe Komisyonuna esas, Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu'na taliye sevk edildi. Afyon Ana Haber'in aktardığı TBMM kayıtlarına göre teklif 2/3988 esas numarasıyla kayda geçti ve 2 Kasım itibarıyla komisyonlarda görüşülmeye devam ediyor. Yeni Şafak ve Yozgat Çamlık Gazetesi'nin haberlerine göre teklif, 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 tarihleri arasında ilk kez sigortalı olan SSK, Bağ-Kur, Tarım SSK ve Emekli Sandığı kapsamındaki çalışanları kapsıyor.

Teklifin birinci maddesinde 5510 sayılı Kanun'a eklenecek Geçici Madde 113 ile, prim ve hizmet koşullarını tamamlayanların yazılı başvurusu halinde yaş şartı aranmaksızın yaşlılık aylığı bağlanması öngörülüyor. Sosyal Güvenlik Başuzmanı İsa Karakaş'ın aktardığı metinde bu düzenleme yer alırken, TBMM'nin resmi teklif özetinde emeklilik yaşının sigorta başlangıç tarihine göre kademeli belirlenmesi hedeflendiği belirtilmiş. Yozgat Çamlık Gazetesi'ne göre madde metninde yıllara göre hazırlanmış yeni bir yaş tablosu bulunmuyor ve tarih kapsamının yasama sürecinde netleştirilmesi gerektiği vurgulanıyor.

Mevcut uygulamada 9 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında 4A kapsamında sigortalı olanlar için normal emeklilikte 7000 prim günü, kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaş şartı aranıyor. Alternatif olarak 25 yıl sigortalılık ve 4500 prim günüyle aynı yaşlarda emeklilik mümkün. DEM Partili Temelli ve Koçyiğit'in teklifi bu grubun yaş şartı takıntısız emekliliğini hedeflerken, teklifin 3 maddeden oluştuğu, ikinci madde ile Resmi Gazete'de yayımlanma günü yürürlüğe gireceği, üçüncü madde ile de uygulama sorumluluğunun Cumhurbaşkanı'na verileceği aktarılıyor.

AK Parti tarafında ise yaklaşık 15 maddelik bir torba kanun teklifi hazırlandığı, bu cuma veya gelecek hafta Meclis'e sunulacağı öğrenildi. Son Dakika ve Anka Haber'in aktardığı bilgiye göre teklifin en dikkat çeken maddesi, 1 Ocak 2017 öncesine ait GSS prim borçlarının silinmesi. Herhangi bir kurumsal sağlık güvencesi olmayan, en alt gelir seviyesindeki kesimin yararlandığı bu borçlar 10 yıllık zaman aşımı süresi göz önünde bulundurularak affedilecek; bu kapsamda yaklaşık bir milyon kişi yararlanacak.

Torba teklifin diğer önemli boyutu, CHP'nin geçen yasama yılında Anayasa Mahkemesi'ne götürdüğü 7501 sayılı Maden Kanunu değişikliklerinin AYM tarafından iptal edilen hükümlerinin yeniden düzenlenmesi. AYM, doğal gaz ve yenilenebilir enerji alanlarında yürütmeye geniş takdir yetkisi veren kuralları, "yasama yetkisinin devredilmezliği" ve "teşebbüs özgürlüğü" ilkelerine aykırı bulup iptal etmişti. Teklifte yüzen LNG tesislerinin işletilmesi ve yer değişikliği istisnalarının belirlenmesi yetkisinin, temel ilkeler çizilerek EPDK'ya verilmesi öngörülüyor.

Aynı torba kapsamında Milli Eğitim Bakanlığı'nın mesleki eğitim öğrencilerine yönelik destek süresinin uzatılmasına ilişkin hüküm de yer alıyor. Teklifin Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonu'nda ele alınması planlanıyor. İki ayrı yasama girişiminin—Meclis'te 56 sandalyeye sahip DEM Partisi'nin emeklilik teklifi ve 280 sandalyeli AK Parti'nin torba kanunu—benzer tarihlerde gündeme gelmesi, sosyal yardım ve emeklilik paketlerinin parlamenter sürecin yoğunluğunu gösteriyor.

Her iki teklif de henüz yasalaşmadı; DEM Partili teklif komisyonlarda, AK Partili torba taslağı ise henüz Meclis masasına gelmedi. Komisyon görüşmelerinde kademeli emeklilikte yaş tablosu netleşecek mi, GSS affı mali tabloya nasıl yansıyacak ve AYM iptallerinin enerji piyasası üzerindeki boşluk nasıl doldurulacak konuları tartışılacak. Yürürlük tarihleri Resmi Gazete yayımlanmasına bağlandığı için, kanunlaşma sürecinin hızı önümüzdeki haftalarda belirginleşecek.