Fon skandalı anketlerde yansıdı, Meclis'te GSS borç affı gündemde

Eylül ayının ortasında patlak veren ve yüzbinlerce yatırımcıyı etkileyen fon skandalı, siyasi gündemin iki ana ekseninde yankı buldu. Bir yanda Meclis'in bütçe görüşmeleriyle yoğunlaşacağı önümüzdeki dönemde, yaklaşık 1 milyon vatandaşı kapsayacak Genel Sağlık Sigortası (GSS) prim borçlarının 10 yıllık zamanaşımı çerçevesinde silinmesine yönelik bir düzenleme hazırlandığı öğreniliyor. Öte yandan skandalın ardından yapılan ilk seçim anketlerinde, iktidar partisi AK Parti'nin önde gelen rakibi Yeni Parti'nin bir ay içinde 3,69 puan artışla birinci sıraya çıktığı, iki parti arası farkın Yeni Parti lehine 3,83 puana genişlediği tespit ediliyor.

TBMM gündemine gelecek olan GSS borç affı taslağı, sosyal güvencesi bulunmayan ve gelir testi sonucunda prim ödemekle yükümlü olan vatandaşların, uzun yıllar ödenemediği için katlanarak büyüyen borçlardan kurtulmasını öngörüyor. İşin Detayı Haber'e göre düzenlemenin 2027 bütçe görüşmelerinin ardından Meclis gündemine gelmesi bekleniyor; henüz kesinleşmiş bir yasa teklifi olmasa da, 2015 öncesine ait GSS borçlarının silinmesinde benzer bir önlem alındığı hatırlatılıyor. Toplumsal Haber de bütçe sürecinde bu düzenlemenin, 13. Yargı Paketi ve Mavi Vatan kanun taslağı gibi konularla birlikte işleneceğini aktarıyor.

Fon krizinin siyasi yansımaları ise anketlerde somutlaşıyor. GÜNDEMAR Araştırma'nın 23-30 Eylül tarihleri arasında 60 ilde 2.400 kişiyle yaptığı çalışmada, kararsızlar dağıtıldıktan sonra Yeni Parti %30,64 ile birinci sırada yer alırken AK Parti %28,24 ile ikinci sıraya geriledi. Ağustos verisine göre Yeni Parti 3,69 puan yükselirken AK Parti 0,14 puan düştü; iki parti arası fark bir ayda Yeni Parti lehine 3,83 puan değişti. Zafer Partisi de 1,12 puan artışla dikkat çekerken CHP, İYİ Parti, DEM Parti ve Yeniden Refah Partisi oy kaybetti.

Ancak aynı dönemde ORC Araştırma'nın 17-19 Ekim tarihlerinde 26 ilde 3.900 kişiyle yaptığı anket tamamen farklı bir tablo çiziyor. ORC verilerine göre AK Parti %34,9 ile birinci sırada, Yeni Parti ise %22,5 ile ikinci sırada yer alıyor. CHP'nin oy oranı GÜNDEMAR'da %3,63 iken ORC'da %9,2 olarak ölçülüyor. Kanal 46'ya göre uzmanlar, iki araştırma arasındaki AK Parti oylarında %6,7, Yeni Parti oylarında %12,4'lük sapmanın, farklı tarihlerde, farklı il sayılarında ve farklı örneklem yöntemleriyle yapılan çalışmalardan kaynaklandığını belirtiyor.

Fon skandalının iktidar tabanındaki yankılarını değerlendiren BBC Türkçe, muhafazakâr kesimde son dönemlerin en büyük tepkilerinden birinin oluştuğunu aktarıyor. Sosyolog Prof. Dr. Ergün Yıldırım, muhafazakârların sorumluların üzerine gidilmesi konusunda ortak bir anlayış içinde olduğunu söylerken, Doç. Dr. İrfan Özet, sisteme bağımlılığı az kesimlerin ve entellektüellerin daha sert eleştirdiğini, iktidarın çekirdek aktörlerinin ise daha apolojik bir tutum sergilediğini ifade ediyor. Şule Demirtaş ise "kanaat, haram lokma ve kul hakkı" vurgusu yapan çevrelerin "devasa servetler ve nüfuz ilişkileri" ile anılması zor bir durum yarattığını, seçmenin "Biz bunun için mi bedel ödedik?" sorduğunu kaydediyor.

Meclis'te kabul edilen Fon Yasası'na yönelik muhalefeti de şekillendiren bu tablo, CHP'nin "kısmi bir örtülü af" ve "Anayasa'ya açıkça aykırı" tanımlamasıyla özetlenebilir. CHP'nin TBMM Başkanlığı'na sunduğu muhalefet şerhinde, tasfiye halindeki 131 fonun toplam portföyün %7,7'sini oluşturduğu, skandalın 455 bin kişiyi etkilediği ancak borsadaki 100 milyar dolarlık kayıp ve 7 milyon yatırımcının dikkate alınmadığı vurgulanıyor. "Kamu bütçesine yük getirilmeyeceği" iddiasının inandırıcı olmadığı, el konulan malvarlıkların değeri hakkında bilgi verilmediği ve özel düzenleme yerine genel yasal düzenleme ile Meclis Araştırma Komisyonu kurulmasının gerektiği savunuluyor.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan 21 Ekim'de TBMM'deki konuşmasında "Meselenin üzerine tavizsiz bir şekilde gidiyoruz" derken, eleştirilere "Ne mutlu bize ki yanlışa yanlış, doğruya doğru diyen bir seçmenimiz var" diye yanıt vermişti. Bu tutum, anketlerdeki sapmalar ve muhalefetin komisyon talebiyle birleşince, fon skandalının hem yasal sürecin hem de seçim psikolojisinin belirleyici gündemi haline geldiğini gösteriyor. Önümüzdeki hafta başlayacak bütçe görüşmeleri, GSS borç affı gibi sosyal destek paketlerinin ve fon yasasının uygulamasının, iktidarın tabanındaki sarsıntıyı ne ölçüde dindirebileceğinin ilk sınavı olacak.