Fon skandalı seçim ittifaklarını nasıl yeniden şekillendiriyor

Fon skandalının üzerinden geçen yaklaşık iki ay, muhalefet partilerinin iktidara yönelik tonunu sertleştirirken aynı zamanda seçim ittifakları üzerindeki hesapları da test ediyor. İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu, partisinin Meclis grup toplantısında "Denetim dosyalarını açın" çağrısı yaparak sürecin şeffaflığına değil, gizlenmesine odaklandı. Dervişoğlu, borsada iki ayda 173 milyar dolarlık değer kaybı, SPK, BDDK ve Takasbank gibi kurumların işlevsizliği ile MASAK'ın gecikmiş müdahalesini sıralarken, ödeme yapılan tutarların "üç kuruşluk" olduğunu ve 50-60 vekil, vali, hâkim ve yüksek bürokrat isimlerinin listelerde olduğunu ileri sürdü (Kaynak 1). Bu çerçeve, skandalın sadece finansal bir vurgun değil, devlet mekanizmasının içine işlemiş bir "sistem krizi" olduğuna işaret ediyor.

TBMM'de İYİ Parti'nin araştırma önergesi görüşülürken Muğla Milletvekili Metin Ergun, Borsa İstanbul'da 4,5 trilyon liralık değer kaybı ve para piyasası fonlarında 460 milyar liralık küçülmenin reel sektöre darbe vurduğunu anlattı. Ergun, iktidarın "şeffaf yürüttüğü" iddiasını reddederek "gizlemek için çok çaba harcıyorsunuz" dedi ve sürecin cumhuriyet kurumlarını ve hukuk sistemini de zedeleyen bir sistem krizine dönüştüğünü savundu (Kaynak 3). Yeni Yol, CHP, DEM Parti ve Yeni Parti temsilcileri de fon vurgununu eleştirirken, AKP'nin Osmaniye Milletvekili Seydi Gülsoy "bütün bir fon sektörünü töhmet altında bırakmak yanlış" diyerek sektörel koruma çizgisini çizdi (Kaynak 3). Bu ayrışma, muhalefetlerin "sistem krizi" çerçevesiyle iktidarın "sektör töhmeti" çerçevesi arasında kalıcı bir kutuplaşma yaratıyor.

DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan, skandalin "Cumhuriyet tarihinin en büyük piyasa dolandırıcılığı" olduğunu belirterek, bürokrasi ve siyasi iktidar içinden destek alındığı yönündeki "şer üçgen" tezini tekrar gündeme getirdi. Babacan, operasyonların sadece piyasa aktörleri ve bürokrasi köşelerine yapıldığını, siyasi iktidar köşesine dokunulmadığını vurgulayarak "hücre yenilenmesi" çağrısını yeniledi (Kaynak 5). Bu dil, skandalın ekonomik boyutunu aşarak rejim düzeyinde bir sorun olarak sunulmasını hedefliyor; bu da muhalefet blokları arasında ortak bir zemin oluşturma potansiyeli taşıyor.

Ancak muhalefet içi dinamikler, ortak zeminin seçim ittifaklarına nasıl yansıyacağını karmaşıklaştırıyor. CHP Sözcüsü Müslim Sarı, Çukurova Belediye Başkan Vekilliği seçimlerinde CHP adayının 4. turda kazandığını, ancak Milas'ta AKP'ye karşı Yeni Partili adayı desteklediklerini açıkladı. Sarı, "Cumhuriyet Halk Partisi'nin adını bile ağzına almak istemeyen bir yapıyla karşı karşıyayız" diyerek Yeni Parti Genel Başkanı Özgür Özel'e tepkisini dile getirdi (Kaynak 2). Bu tablo, yerel seçimlerde "oy birliği" veya "aday ortaklığı" tartışmalarının, partiler arası güven sorunuyla nasıl çeliştiğini ortaya koyuyor.

CHP'nin ekonomik gündemdeki vurgusu, enflasyonun asgari ücretli ve emekli üzerindeki erime etkisine odaklanıyor. Sarı, Ekim'de açlık sınırının 38 bin lira, en düşük emekli maaşının 23 bin lira, asgari ücretin 28 bin lira olduğunu hatırlatarak 2027 bütçesi rakamlarının anlam ifade etmediğini ve 1 Ocak'ta en az yüzde 70 zamla en düşük emekli maaşının 40 bin liraya çıkarılmasını önerdi (Kaynak 2). Bu sosyo-ekonomik çerçeve, fon skandalının "sistem krizi" anlatımıyla birleşerek muhalefetin seçmenine hitap eden birleştirici bir dil olabilir; ancak parti yönetimleri arısındaki güven eksikliği bu dili ortak bir ittifak metnine dönüştürmekte zorlanıyor.

Piyasa sinyalleri ise siyasi krizin derinliğine karşın kısa vadeli bir olgunluk gösteriyor. ABD ara seçimlerinin sonuçlanmasıyla küresel belirsizlik azaldıktan sonra BIST 100 endeksi yüzde 4,12 kazançla 11.478 puana çıktı; bankacılık endeksi yüzde 5,15 yükseldi (Kaynak 4). Analistler, teknik direnç ve destek seviyelerini işaret ederken, yurt içi haftalık para-banka istatistiklerinin ve Avro Bölgesi verilerinin takip edileceğini belirtti. Bu tablo, skandalın reel ekonomiye etkisinin henüz piyasa fiyatlamasında tam yansımadığı veya dış dinamiklerin baskın olduğu bir ortamı işaret ediyor.

Seçim ittifakı hesapları, fon skandalının yarattığı "sistem krizi" anlatımı ile muhalefet partileri arısındaki pratik iş birliği zorlukları arasında sıkışmış durumda. İYİ Parti ve DEVA, skandali rejim sorunu haline getirerek geniş bir muhalefet çerçevesi çizerken; CHP ve Yeni Parti, yerel seçimlerdeki somut hesaplaşmalar ve kimlik tabanlı sınır çizgileri nedeniyle bu çerçevenin altına imza atmakta tereddüt ediyor. AKP ise sektörel koruma çizgisiyle kendi tabanını ve piyasa güvenini korumaya çalışıyor. Gelecek sürece, araştırma komisyonu taleplerinin Meclis'teki seyri, savcılık harekâtının genişlemesi ve 2027 bütçesi tartışmaları, bu kırılma noktalarının nereye evrileceğini belirleyecek.