İki anket, iki farklı tablo: Metodoloji farkları seçim ölçümlerini nasıl bölüyor

Ekim 2026'nın son haftasında kamuoyuna sunulan iki ayrı seçim anketi, siyasi gündemi metodoloji tartışmalarının merkezine taşıdı. ORC Araştırma 17-19 Ekim tarihleri arasında 26 ilde 3 bin 900 katılımcıyla yüz yüze yöntem uygularken; Gündemar Araştırma 23-30 Eylül döneminde 60 ilde 2 bin 400 kişi ile hem yüz yüze hem telefon görüşmesi yaparak çalışma yürüttü. Afyon Haber'in aktardığına göre iki şirketin açıkladığı tablolarda birinci sıranın kimde olduğu, partiler arası puan farkları ve baraj altındaki partilerin durumu belirgin şekilde ayrıştı.

ORC verilerine göre AK Parti yüzde 34,9 ile zirvede yer alırken Yeni Parti yüzde 18,2 ile ikinci sırada yer aldı; aradaki fark 16,7 puan olarak ölçüldü. CHP yüzde 9,2 ile üçüncü, MHP yüzde 8,9 ile dördüncü, DEM Parti ise yüzde 8,6 ile beşinci sırada yer alarak birbirine çok yakın oranlar yakaladı. Genç Gazete'nin özetlediği üzere İYİ Parti yüzde 7,2 ile barajın 0,2 puan üzerinde kaldı; Zafer Partisi, Yeniden Refah Partisi ve Büyük Birlik Partisi ise barajın altına düştü.

Gündemar ise kararsız ve protesto oyların dağıtıldığı tabloya göre Yeni Parti'yi yüzde 30,64 ile birinci, AK Parti'yi yüzde 28,24 ile ikinci sırada gösterdi; fark 2,4 puana indirgendi. Haber3'ün belirttiği üzere anketin ham verisinde kararsız ve protesto oyların toplamı yüzde 22,67 seviyesindeydi; bu grubun orantılı dağıtımı sonucun belirleyici oldu. İYİ Parti yüzde 7,77 ile üçüncü, DEM Parti yüzde 7,63 ile dördüncü sırada yer alırken CHP yüzde 3,63 ile sekizinci sırada kaldı.

Kanal 46'nın karşılaştırmasında iki anket arasındaki en büyük sapma CHP'de görüldü; partinin oy oranı bir ankette yüzde 9,2 iken diğerinde yüzde 3,63 olarak ölçülmüş. AK Parti'de yaklaşık 6,7 puan, Yeni Parti'de ise 12,4 puanlık bir fark tespit edildi. Uzmanlar bu ayrışmanın; farklı tarih aralıkları, il sayısı, örneklem büyüklüğü, görüşme yöntemi ve kararsız oylara yaklaşımdaki metodolojik tercihlerden kaynaklandığını vurguladı.

Anket tartışmaları erken seçim spekülasyonlarıyla da iç içe geçiyor. Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Mehmet Uçum seçim takvimi için 2028 mart-nisan işaret ederken; CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu ekonomik göstergeler, gelir dağılımı ve yoksulluk verilerini gerekçe göstererek erken seçim gündemini sorguladı. Diğer muhalefet partileri ise erken seçim talebini sürdürüyor.

Farklı metodolojilerin ürettiği bu tablo, seçmenin algısını yönetme iddialarını da yeniden gündeme getirdi. Bir ankette iktidar partisi rahat bir farkla öne çıkarken, diğerinde başa baş bir yarış çizilmesi; hangi ölçümün sandık gerçekliğine daha yakın olduğunu tartışmaya açık bırakıyor. Araştırma şirketlerinin saha detaylarını, ağırlıklandırma yöntemlerini ve kararsız seçmen modellerini şeffaf paylaşması, kamuoyu ölçümlerine güvenin artırılması açısından kritik hale geliyor.

Gelecek dönemde anket sonuçlarının yorumlanmasında; örneklem tasarımı, coğrafi yayılım, mülakat tekniği ve kararsız oylara yaklaşım gibi teknik parametrelerin sorgulanması öne çıkacak. Siyasi aktörlerin anketleri stratejik iletişim aracı olarak kullanması riski, ölçümlerin bilimsel standardlara uygunluğundan ziyade tartışılan konu olmaya devam edebilir.