Mekke Anlaşması TBMM komisyonunda kabul edildi, CHP de evet dedi

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında 7 Ağustos'ta imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması, 20 Ekim'de TBMM'ye sunulan kanun teklifiyle onay sürecine girmiş ve Dışişleri Komisyonunda kabul edilmiştir. Komisyonda Cumhur İttifakı ve CHP 'evet', Yeni Parti, DEM Parti, Yeni Yol ve İYİ Parti ise 'hayır' oyu kullanmıştır. Yasa teklifi önümüzdeki günlerde Genel Kurul'da görüşülecek ve Cumhur İttifakı'nın çoğunluğu nedeniyle onaylanması beklenmektedir.

Anlaşmanın komisyondan geçmesinin bir gün önce, MİT Başkanı İbrahim Kalın'ın da katıldığı bir heyet Tahran'da İran yetkilileriyle görüştü. Türk yetkililerine göre ziyaret, Mekke İttifakı'nın İran'a yönelik bir tehdit olmadığını iletmek ve İran destekli Husilerin Suudi Arabistan'a yönelik saldırılarının durması konusunda mesaj vermek amacıyla gerçekleştirildi.

Dışişleri Bakanlığı Yardımcısı Büyükelçi Levent Gümrükçü komisyonda, anlaşmanın 10 yıl süreli olduğunu, NATO ve Montrö Sözleşmesi örnekleri vererek savundu. Gümrükçü, anlaşmanın yeni üyelere açık olduğunu, ancak yeni katılımın üç ülkenin ortak onayı ve TBMM'nin kabulüne tabi olacağını belirtti. Askeri desteğin otomatik olmadığını, talep ve objektif değerlendirme şartıyla gerçekleşeceğini, şu anda bir konuşlandırma planı olmadığını ve Anayasa'nın 92. maddesi çerçevesinde işleyeceğini ifade etti. Ayrıca anlaşmada nükleer silah hükmü bulunmadığını, İsrail ve Hindistan'ın olumsuz tepki vermediğini, Hakan Fidan'ın BAЕ ziyareti sırasında İsrailli yetkiliyle görüşmediğini açıkladı.

Muhalefetten Yeni Parti Milletvekili Utku Çakırözer, anlaşmayı "Suudi hanedanını koruma" ve "Trump/Barrack planı" olarak niteleyerek, Türkiye'yi Yemen çöllerine ve gereksiz risklere sokacağını iddia etti. İYİ Parti Milletvekili Metin Ergun, hangi güvenlik açığının kapatıldığını sordu. DEM Parti Milletvekili Ceylan Akça Cupolo, "bölgesel sahiplenme" söyleminin aslında "bölgesel taşeronluk" olduğunu savundu. Komisyon Başkanı Fuat Oktay ise anlaşmanın bloklaşma oluşturmadığını, bölgesel caydırıcılığı artırdığını ve yeni ülkelere açık olduğunu vurguladı. Yeni Parti, anlaşmanın Milli Savunma Komisyonu'nda da görüşülmesini istemiş ancak Komisyon Başkanı Oktay, Savunma Komisyonu'ndan olumsuz yanıt alındığını belirtti. CHP Milletvekili Oğuz Kaan Salıcı bu durumu "skandal" buldu.