Nergis Demirkaya: Meclis’in ilk işi neden siyasi etik kanunu olmasın?

Meclis, yeni yasama yılına fon krizi gölgesinde giriyor ve bu krizi sadece finansal bir sorun olarak görmüyor; denetleyici kurumların eksiklikleri ve yöneticilerin rolü tartışılıyor. Fon krizinde AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Fatma Betül Sayan Kaya, Hazine ve Maliye Bakan Yardımcısı Osman Çelik’in damadı, BDDK Etik Komisyonu üyesi Mustafa Balcı’nın oğlu İskender Balcı, AK Partili eski Tuzla Belediye Başkan Yardımcısı Özdemir Ataseven ve AK Parti Gençlik Kollarında çalışmış Muhammed Yarız gibi isimler geçiyor. Kulislerde, sağlıklı bir soruşturma yürütülürse fon krizinden görevdeki bakanlardan bazı Cumhurbaşkanlığı danışmanlarına, iktidardan muhalefet partilerine bazı milletvekillerine uzanan bir liste çıkması bekleniyor. Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Adalet Bakanlığı tarafından yürütülen operasyonun kapsamı zamanla belli olacak, ancak siyaset kurumunun da bir operasyon yapması gerektiği vurgulanıyor; bu operasyonun amacı siyasi alanda yozlaşma ve yolsuzlukla mücadele, siyasetin ahlaki standartlarını yükseltmek olmalı. Türkiye'de geçmiş yıllardan bu yana farklı siyasi partiler tarafından Meclis'e sunulan çok sayıda Siyasi Etik Kanunu teklifi var; en son Özgür Özel genel başkanlığında kurulan Yeni Parti’nin Meclis’e sunduğu ilk kanun teklifi de buna sahipti. Teklifin amacı, AB müktesebatı ve GRECO tavsiye kararlarına uygun bir siyasi etik kurallar sistemi oluşturmak, vatandaşların etkin rol almasını sağlamak, seçilmiş yetkililerin vatandaşlar tarafından doğrudan denetlenmesini mümkün kılmak, milli ve manevi değerlerin siyasi amaçlarla kullanılmasını önlemek, kamu kaynaklarının amacı dışında kullanılmasını engellemek, vicdani yaptırımlar uygulamak, saygınlık ve güvenilirliği artırmak, etik değerlere dayalı toplumsal yaşam kültürünü geliştirmek ve demokrasi kültürünü zenginleştirmektir. CHP’nin geçtiğimiz hafta sonu yapılan milletvekili kampında ‘Siyasi Ahlak Kanun Teklifi üzerine görüş ve öneriler’ gündem başlığıydı ve görüşmelerde bu kanunun bugün her zamankinden daha zaruri bir ihtiyaç olduğu belirtildi. Yeni Yol grubunun da bu yönde teklifleri Meclis’te bekliyor; Yeni Yol Grup Başkanı Mehmet Emin Ekmen, fon krizinden sonra sosyal medya hesabından Cumhurbaşkanına seslenerek Bakan yardımcısı-danışmanı, tüm partilerin il ve ilçe başkanları ve genel merkez yöneticileri, milletvekilleri, belediye başkanları, belediye meclis üyeleri, üst kurul başkan ve üyeleri, Cumhurbaşkanı tarafından atanmış tüm makam sahipleri ile medya mensuplarının mal varlıklarının araştırılması, izah edilemeyen edinim ve artışlara el konulması için özel bir yasa çıkarılması önerisinde bulundu. Siyasi Etik Kanunu MHP’nin de her zaman gündeminde oldu; MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin bu kanunun çıkarılması gerektiğine dair birçok açıklaması mevcut ve Türkiye Etik Kurulu oluşturulmasını sağlayan bir kanun teklifi de hazırlandı. AK Parti 2016 yılında milletvekillerine yönelik etik davranış ilkelerinin düzenlenmesi, parti grupları bünyesinde 'siyasi etik kurulları' ve Mecliste 'Siyasi Etik Komisyonu' oluşturulmasını içeren bir Siyasi Etik Kanunu teklifini Meclis Başkanlığına sunmuştu; ancak eski Başbakan Ahmet Davutoğlu’nun açıklamalarına göre bu teklif Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın 'Eğer bu düzenlemeyi yaparsanız, ilçe yönetecek başkan dahi bulamazsınız' yaklaşımı sonrası rafa kaldırıldı. AK Parti yöneticileri bugün kategorik bir karşı duruş içinde görünmüyor; Meclis Başkanı Numan Kurtulmuş’un basın mensuplarıyla bir araya gelerek yaptığı açıklamada, siyasi partiler ve seçim kanununda değişiklik tartışmalarına dair soruları yanıtlarken bunların ihtiyaç olduğunu söyledi ve ekledi: 'Buna ilave olarak Türkiye'de bir siyasi etik yasasının da oluşturulması herhalde Türkiye demokrasisine katkı sunacak metinlerdir' dedi. Meclin yeni yasama yılı hazırlıklarına bakılırsa gündeminde şimdilik Kızılay Kanunu, Dijital Konaklama Platformları düzenlemesi, 13. Yargı Paketi, kamusal alanda sigara yasağının genişletilmesi gibi teklifler var; ancak bunlar aciliyeti olmayan bir süre ötelenebilecek konular olarak görülüyor ve kamuoyundaki tartışmalara, siyasi partilerin yaklaşımlarına bakılırsa Meclis’in ilk işi neden siyasi etik kanunu çıkarmak olmasın? sorusu gündeme geliyor.