Öğrenci hareketi Sırbistan'da Vucic iktidarını nasıl devirdi?

Sırbistan'da Kasım 2024'te Novi Sad tren istasyonunda çatı çökmesi sonucu 16 kişinin ölümüyle başlayan öğrenci protestoları, yolsuzluk ve hükümet ihmali karşıtı ülke çapında bir harekete dönüştü. Lideri olmayan, 'plenum' adı verilen öğrenci meclisleriyle örgütlenen hareket, 14 yıldır iktidardaki Aleksandar Vucic ve Sırp İlerleme Partisi (SNS) hakimiyetini sarsarak erken seçime götürdü. 2025 başlarında yapılan seçimlerde 'Öğrenci Listesi – Öğrenciler Kazanıyor' hareketi (listede hiçbir öğrenci aday yoktu) parlamentodaki 250 sandalyeden tahmini 140'ını kazanarak Vucic'in partisini yenmekle kalmadı, Vucic yanlılarının 18 aydır Belgrad'da kurduğu 'Caciland' çadır kampının da yıkılmasını sağladı. Liste adayları arasında kardiyolog Ilija Srdanovic, eski basketbolcu Dejan Bodiroga, oyuncu Tihomir Stanic ve Merkez Bankası eski başkanı Dejan Soskic gibi isimler yer alıyordu. Öğrencilerin 11 maddelik programı; yolsuzluğa karışanları yakalayacak polis birimi kurma, müdahalelerde kuralları ihlal eden yetkilileri görevden alma, medya yapısını yeniden düzenleme ve kamu işletmelerine partili atamaları durdurma hedeflerini içeriyor. Vucic yenilgiyi kabul etti ancak hareketin 'Avrupa ve Amerikan derin devleti' tarafından desteklendiğini iddia etti. Seçilen milletvekilleri öğrencilerin programını uygulayacak; ancak öğrenciler kendileri yönetimde yer almayacağını, bu bilinçli bir tercih olduğunu belirtti.