Türkiye COP31'de ev sahipliği diplomasisini ve iklim vizyonunu test ediyor

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nin (UNFCCC) 31. Taraflar Konferansı (COP31), 9-20 Kasım tarihleri arasında Antalya'da başlıyor. Zirve, Türkiye'nin ev sahipliğinde ilk kez gerçekleşen bir COP toplantısı niteliğinde. Hürriyet'in 8 Kasım tarihli haberine göre konferans alanına 197 ülkeden devlet başkanları, bakanlar ve delegasyonlar dahil yaklaşık 100 bin misafirin geleceği öngörülüyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, COP31 Başkanı olarak zirveyi yönetecek.

Bakan Kurum, TRT Haber'e yaptığı açıklamalarda Türkiye'nin bu başkanlığa gelene kadar süren diplomatik süreci anlattı. Kurum'a göre 1992 Rio Sözleşmesi'ne taraf olan Türkiye, 2016 Paris Anlaşması'na 2021'de Meclis onayıyla katılmış ve 'bizimle yapılan haksızlıklar' gerekçesiyle süreçte etkili mücadele vermişti. 2053 net sıfır emisyon hedefi, Sıfır Atık projesi ve döngüsel ekonomi politikaları bu mücadelenin somut göstergeleri olarak sunuldu. Kurum, COP başkanlığını kazanmada Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın 'etkin diplomasi'nin ve çevre alanındaki liderliğin belirleyici olduğunu kaydetti.

Antalya'daki 1,1 milyon metrekarelik alan, BM yetkisi altındaki 'Mavi Bölge' (resmi müzakereler) ve 'Yeşil Bölge' (uygulama vitrini) olarak ikiye ayrıldı. Mavi Bölge'de 'Barış Yolu' adı verilen ana yaya yolu üzerinden 197 ülke temsilcisinin geçişi planlanırken, Yeşil Bölge'de 1,5 milyon ziyaretçi bekleyen 12 tematik alanda yeşil enerji, sıfır atık yönetimi ve gıda sistemleri gibi konulardaki uygulamalar sergilenecek. Bakan Kurum, zirvenin vizyonunu 'Uygulama COP'u' olarak tanımlayıp, alınan kararların somut adımlara dönüştürülmesi için büyük çaba sarf edileceğini belirtti.

Güvenlik ve lojistik hazırlıklar da geniş çapta yapıldı. Hürriyet'e göre Antalya Emniyet Müdürlüğü envanterine, havadan gözetleme kabiliyetli Uçbey VTOL insansız hava aracını ekledi. Katılım rakamları bakımından 1 Kasım verilerine dayanarak 91 devlet başkanı, 300'ün üzerinde bakan, 154 ülkeden 45 bin gönüllü ve yaklaşık 2 bin STK/yerel yönetim temsilcisinin kayıt yaptırdığı, lider katılımının 100'ü bulabileceği tahmin edildi. 160 onaylı pavilyon ve 90 delegasyon ofisi başvurusu alındı.

Zirve gündemi, iklim müzakerelerinin ötesine taşınıyor. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, Bakanlık açıklamasında COP31'in 'iklimin sosyal yüzünü' gündeme getireceğini bildirdi. 13-14 Kasım tarihlerinde 'kadınların güçlenmesi, sıfır atık ve çocukların iklim politikalarına katılımı' başlıklarında üst düzey etkinlikler planlanıyor. BM Kadın Birimi (UN Women) işbirliğiyle 'Adil Geçiş için Sosyal Koruma, Bakım Hizmetleri ve Kadınların Güçlenmesi' paneli, Sıfır Atık Vakfı ile 'Kadınlarla Atıksız Sürdürülebilir Yaşam Projesi' tanıtımı yapılacak. 81 ilde 'kadın sıfır atık elçileri' belirlenmesi de programda yer alıyor.

Bakan Kurum, gönüllülerle buluştuğu toplantıda genç neslin iklim mücadelesindeki merkeziyetini vurguladı. Kurum, 'Dünyanın kalbi Antalya'da atacak' diyerek zirvenin küresel vizyonu ile yerel katılımı bağdaştırdı. İklim değişikliğinin su, tarım, gıda fiyatları ve ekonomik kırılganlık üzerindeki zincir etkilerine dikkat çekerek, gençlerin 'hayatın bütün kodlarının yeniden yazıldığı' bu dönemde masada yer alma hakkına sahip olduğunu savundu.

Türkiye için COP31, iklim diplomasisinin ve iç politikadaki yeşil dönüşüm vaatlerinin uluslararası sahnede sınanacağı bir 'vitrin' niteliğinde. Ev sahipliği, hem müzakere masasındaki etkinliği hem de Sıfır Atık, net sıfır hedefleri ve adil geçiş politikalarının uygulanabilirliğini kanıtlama fırsatı sunuyor. Zirve sonucunda çıkacak kararın ve 'Uygulama COP'u' metodolojisinin izlenmesi, Türkiye'nin gelecekteki iklim liderliği iddiasının ölçütü olacak.