Vali artık kimin temsilcisi? Cumhurbaşkanlığı sisteminin taşra sınavı

Burdur’da AK Parti milletvekili Adem Korkmaz ile Vali Tülay Baydar Bilgihan arasında yaşanan gerilim, Korkmaz’ın vali tarafından tehdit edildiğini ileri sürmesi ve koruma talep etmesiyle başlayıp kamuoyuna yansıdı. Ancak haberin asıl odak noktası, 2018 sonrası Cumhurbaşkanlığı Hükûmet Sistemi’ne geçişle değişen vali ile milletvekili arasındaki hukuki ilişkinin sınırlarıdır. 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu’nun 9. maddesi, valinin ‘Cumhurbaşkanının temsilcisi ve idari yürütme vasıtası’ olduğunu açıkça belirterek, eski ‘devlet ve hükümetin temsilcisi’ tanımından ayrıldığını gösterir. Bu durum, milletvekili seçilmiş olsa da valinin idari amiri olmadığını, iki organın farklı görev alanlarının kesiştiği noktada yetki ve sorumluluk sınırlarının tartışılması gerektiğini gösterir. Muhalefet, CHP Burdur İl Başkanlığı tarafından ‘farklı görev ve sorumluluklar’ vurgusuyla konuya dokunmuş ancak sistemik soruyu gündeme getirecek kadar derinlemesine eleştirmedi; iktidar ise tartışmanın sistemik boyuta taşınmasını tercih etmedi. Burdur’daki olay, sadece kişisel bir çatışma değil, Türkiye’nin taşrada yürütme-yasama ilişkisinin 2018 değişikliklerinin gerçek sonuçlarının tartışılması gereken bir örnektir.