Yatırım fonlarında tasfiye kuralları belirlendi

Resmi Gazete'de yayımlanan 7596 sayılı 'Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun', SPK'nın 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla tasfiyesine karar verilen ve henüz tasfiyesi tamamlanmamış yatırım fonlarını kapsıyor. Kanun, fonların adil, şeffaf ve etkin tasfiyesini, hukuka aykırı çıkarılan değerlerin geri kazanılmasını, zarar ve kayıpların sorumlulardan tahsil edilmesini ve bu tutarların fon pay sahiplerine ödenmesini amaçlıyor. Tasfiye süreci SPK gözetiminde, görevlendirilen kuruluşlar tarafından yürütülecek; varlık tespiti, değerleme, nakde çevirme, yatırımcı hak sahipliği belirleme, ara ve nihai ödemeler ile dağıtım sırası usul ve esasları SPK belirleyecek. Fon varlıklarının korunması ve en yüksek ekonomik değerin elde edilmesi hedeflenirken, borsa fiyatı gerçek değeri yansıtmadığında SPK toptan satış, özel işlem bildirimi veya borsa dışı satış onayı verebilecek. Tasfiye giderleri düşüldükten sonra kalan tutar tasfiye malvarlığına, tasfiye sonrası tahsilatlar ise geri kazanım hesabına aktarılacak. Yatırımcı hak sahipliği MKK kayıtları ve tasfiye kuruluşu kayıtları karşılaştırılarak belirlenecek; 17 Eylül 2026 ve öncesinde TEFAS'a iletilmesine rağmen temerrüt veya katılma payı fiyatı açıklanmaması nedeniyle bloke edilen yatırımcılar da tasfiye hükümlerinden yararlanabilecek. MKK, Takasbank, Borsa İstanbul, TBB ve ilgili kuruluşlar gizlilik gerekçesiyle bilgi vermeyip SPK, YTM veya TMSF'ye gecikmeksizin bilgi ve belge verecek.

Düzenlemeye göre fon varlıklarının nakde çevrilmesi sonucu elde edilen tutar yatırımcı alacaklarını karşılamazsa, net yatırım tutarları TÜFE ve Yİ-ÜFE değişim oranlarının aritmetik ortalaması ile endekslenerek hesaplanacak. SPK belirleyeceği fonlarda yatırıma ara ödeme yapılabilecek; net yatırım tutarı 1 milyon TL altındaysa o tutar kadar, 1 milyon TL ve üstündeyse en fazla 1 milyon TL ara ödeme yapılacak. Para piyasası fonları dışındaki fonlarda ara ödeme, yatırımcının katılma paylarının bir önceki gün sonu toplam değerini aşmayacak. Dağıtılabilir nakit yetmezse SPK, en düşük net yatırım tutarına sahip yatırımcıdan başlayarak veya asgari ara ödeme tutarı belirleyerek ödeme yapmaya karar verebilecek. Hiçbir yatırımcıya net yatırım tutarını, hesaplanan haklarını veya 1 milyon TL sınırını aşan ödeme yapılamayacak. Ara ödemelerde katılma payları iade edilmeyecek, iade nihai ödemede olacak ve önceki ara ödemeler nihai alacaklardan düşülecek. Tasfiye tarihine kadar katılma payını iade ederek ödeme alanların, endeksleme yöntemiyle hesaplanan tutarın üzerindeki getirilerini SPK ilan edecek hesaplara isteğe bağlı iade etmesine ve ihlallerle kazanç sağlayanların aşan getirilerini genel hisse iade hesabına yatırmasına imkan tanındı. 104, 106 ve 107. maddelerdeki fiilleri işleyen veya onlarla birlikte hareket edenlere tasfiye ve geri kazanım hesaplarından ödeme yapılmayacak.

Kanuna göre fon malvarlığından mevzuata aykırı veya gerçek ekonomik amaç olmadan çıkarılan değerler fon zararı/kaybı sayılacak. Karşılıksız veya göstermelik işlemlerle ilişkili taraflara, hakim ortaklara, yöneticilere veya üçüncü kişilere aktarılan değerlerin geri kazanılması sağlanacak. Zarardan öncelikle portföy yönetim şirketi sorumlu; buradan tahsil edilemezse SPK belirleyecek gerçek ve tüzel kişiler de şahsen sorumlu tutulacak. Görevden ayrılma, dönemdeki sorumlulukları ortadan kaldırmaz. SPK her fon için zarar/kayıp tutarını ve sorumluları belirleyip TMSF'ye bildirecek; TMSF 6183 sayılı Kanun uyarınca sorumluların malvarlığından tahsilat başlatacak.