AB 2026 Türkiye raporu Ankara ile Brüksel arası gerilimi yeniden alevlendirdi

Avrupa Komisyonu 4 Kasım 2026 tarihinde yayımladığı Genişleme Paketi kapsamındaki Türkiye raporunda, Ankara’nın üyelik hedefleriyle siyasi kriterlerdeki performansı arasındaki "uçurum"un daha da genişlediği tespitine vardı. Belgede, insan hakları, demokrasi ve hukukun üstünlüğü alanlarındaki gerilemenin ele alınmadığı, seçilmiş yetkililere ve muhalefet figürlerine yönelik açılan davaların yoğunlaştığı ve bu durumun temel demokratik ilkelere bağlılık konusunda endişeleri artırdığı kaydedildi. BBC Türkçe’nin aktardığına göre Komisyon, Türkiye’nin aday ülke statüsünü koruyan ancak müzakerelerin 2018’den beri donmuş olduğu gerçeğine de dikkat çekti.

Raporun siyasi kriterler, yargı ve temel haklar bölümlerindeki tespitler Ankara’da sert tepkiyle karşılandı. Dışişleri Bakanlığı yazılı açıklamada, raporun AB’nin Türkiye’ye yönelik "ön yargılı ve hakkaniyetten uzak tutumunu" yansıttığını, değerlendirmelerin "bazı AB yetkililerinin çifte standartlı yaklaşımının ve inandırıcılığını yitirmiş zihniyetinin yansıması" olduğunu belirtti. Bakanlık, rapordaki iddiaların gerçeği yansıtmadığını savundu.

Dışişleri açıklaması, Yunanistan ve Kıbrıs Rum Kesimi ile ilgili kısımlara da yoğunlaştı. Bakanlık, raporda bu aktörlerin "uluslararası hukukla bağdaşmayan ve gerçeklerden uzak tezlerinin" savunulduğunu, Türkiye ve KKTC’nın meşru haklarının göz ardı edildiğini öne sürdü. Kıbrıs meselesinde AB’nin kayıtsız şartsız Rum tarafı tutumunu benimsediği müddetçe çözüm çabalarına katkı sağlanamayacağını hatırlattı.

Doğu Akdeniz boyutunda Bakanlık, rapordaki değerlendirmelerin uluslararası hukuka aykırı olduğunu ve Türkiye-Libya arası Mutabakat Muhtırası’nı ilgilendiren ifadelerin herhangi bir hükmü bulunmadığını vurguladı. Bu çerçevede Brüksel’in bölgesel güvenlik ve enerji politikalarındaki yaklaşımının tek taraflı olduğu mesajı verildi.

Olumsuz siyasi tespitlerin yanında raporda Türkiye’nin ekonomik ve parasal politikalar alanındaki ilerlemesine, iyi işleyen piyasa ekonomisine ve Birlik içindeki rekabet baskılarıyla başa çıkma kapasitesine atıfta bulunuldu. Bağlantısallık, tedarik zincirleri dayanıklılığı ile savunma ve güvenlik alanlarındaki rolü de olumlu olarak kaydedildi. Bakanlık bu verileri dayanak göstererek Gümrük Birliği’nin güncellenmesine ilişkin "haklı ve meşru beklenti"ni bir kez daha gündeme taşıdı.

AB Genişlemeden Sorumlu Üyesi Marta Kos, iki taraf arasında göç, ticaret, ulaştırma ve enerji gibi kritik alanlarda stratejik çıkarların örtüştüğünü ifade ederek ilişkinin sadece siyasi kriterlerle sınırlı olmadığını vurguladı. Komisyon, karşılıklı çıkar alanlarında işbirliğini sürdürerek ilişkileri "aşamalı, orantılı ve geri döndürülebilir" bir şekilde geliştirmeye devam edeceğini bildirdi.

Bu gelişme, üyelik sürecinin donmuşluğunun kalıcı hale geldiğini ve her iki tarafın da birbirine "çifte standart" ve "ön yargı" suçlamalarıyla karşılıklı güven eksikliğini derinleştirdiğini gösteriyor. Ekonomik entegrasyon talepleri siyasi kriterler gündemindeyken arka plana itilirken, Brüksel’in "uçurum" uyarısı Ankara’nın reform iradesini test edecek bir sonraki dönemde de gündemden düşmeyecek görünüyor.