Cumhurbaşkanı Erdoğan Nijer Cumhurbaşkanı ile görüştü, iç politikada adalet bütçesi tartışmaları sürüyor

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Nijer Cumhurbaşkanı Abdurrahman Tchiani ile telefon görüşmesi gerçekleştirdi. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığından yapılan açıklamaya göre, görüşmede Türkiye-Nijer ikili ilişkileri ve bölgesel konular ele alındı. Erdoğan, iki ülke ilişkilerinin birçok alanda güçlendirilmesi için adımların süreceğini belirterek, Türkiye'nin Nijer'in toprak bütünlüğü ve güvenliğine tam destek verdiğini ifade etti. Ayrıca Nijer'de bölgesel diyalog süreçlerinin tesisi için elinden gelen yardımı yapmaya hazır olduğunu vurguladı. Görüşme, Nijer'de Temmuz 2023'te gerçekleşen askeri darbe sonrası sürecin ve bölgedeki güvenlik endişelerinin takibi çerçevesinde değerlendiriliyor.

Erdoğan, Tchiani'nin babasının vefatı nedeniyle taziyelerini de sunarak diplomasik iletişimin insanî boyutuna dikkat çekti. Bu görüşme, Türkiye'nin Sahra Altı Afrika bölgesindeki etkisini koruma ve güvenlik işbirliğini sürdürme çabalarının bir parçası olarak okunuyor. Cumhurbaşkanı, aynı gün yaptığı ayrı açıklamalarda ise iç politikadaki 'fon meselesi' nin yol haritası çerçevesinde adım adım çözüldüğünü ve çevresel istikrarsızlıklara rağmen kalkınma yolculuğunun kesintisiz sürdüğünü vurguladı. Bu ifadeler, ekonomik gündemin de dış politikayla paralel olarak yönetildiğini gösteriyor.

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Plan ve Bütçe Komisyonu'nda ise Adalet Bakanlığı'nın 2027 Yılı Bütçesi görüşmeleri sırasında muhalefet partisi CHP'den sert eleştiriler geldi. CHP Denizli Milletvekili Gülizar Biçer Karaca, Türkiye'nin Hukukun Üstünlüğü Endeksi'nde 2002 yılındaki 55. sıradan bugün 117. sıraya düştüğünü, Demokrasi Endeksi'nde ise 'hibrit rejim' kategorisine indirildiğini belirtti. Karaca, Anayasa'nın 90 ve 153. maddelerine rağmen Can Atalay, Tayfun Kahraman, Osman Kavala ve Selahattin Demirtaş ile ilgili Anayasa Mahkemesi (AYM) ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararlarının uygulanmadığını gündeme getirdi.

CHP milletvekili, cezaevlerindeki tutuklu ve hükümlü sayısının 2002'deki 59 bin 512'den bugün 437 bin 337'ye, yüzde 629 oranında arttığını vurguladı. Ayrıca 12-17 yaş grubundaki 5 bin 121 çocuktan 3 bin 809'unun tutuklu olarak cezaevinde bulunduğunu, kadına şiddetle mücadelede 9 bin 873 elektronik kelepçe kapasitesinin sadece yüzde 16'sının aktif kullanıldığını kaydetti. Bu rakamlar, adalet sisteminin kapasite sorunu ve uygulama boşlukları üzerinden tartışılmasına neden oldu.

CHP Konya Milletvekili Barış Bektaş ise bütçe miktarının adalet duygusunu yansıtmadığını, adaletin 'bütçe cetvelleriyle değil vatandaşın vicdanıyla ölçüldüğünü' savundu. 2027 için 524 milyar lira ayrılan bütçenin geçen yıla göre yüzde 34,7 arttığını ancak asıl sorunun adalet güveninin erozyonu olduğunu belirtti. Bektaş, 'bazıları için gün ağarmadan evde gözaltı yapılırken bazıları sakız çiğneyerek ifadeye gider' ifadesiyle yargıda çifte standart iddiasını dile getirdi. Eski Bakan Fatma Betül Sayan Kaya'nın fon vurgunu kapsamında tutuklanmasının 'adalet duygusu adına önemli bir eşik' olduğunu ifade etti.

Bektaş, Türkiye'deki 402 cezaevinde 304 bin kişilik kapasitenin üzerinde 433 bin 520 kişi bulunduğunu, iktidarın bu sorunu 2028'e kadar 50 yeni cezaevi inşa ederek çözmeye çalıştığını eleştirdi. Hak arama maliyetlerinin ve yargılama sürelerinin arttığını, avukatların, adliye çalışanlarının ve infaz koruma memurlarının ekonomik sıkıntılarının çözülmesi gerektiğini vurguladı. Bu tespitler, cezaevi doluluk oranının insan hakları ve adalet etkinliği üzerindeki etkisini ortaya koyuyor.

Dış politikada Nijer ile diyalog kanallarının açık tutulması ve bölgesel istikrar için çaba sarf edilmesi, iç politikada ise adalet sisteminin performansı, cezaevi koşulları ve yargısal kararların uygulanması konularındaki tartışmalar, günün iki ana gündem başlığını oluşturdu. Cumhurbaşkanı'nın dış ilişkilerde 'toprak bütünlüğü ve güvenlik' vurgusu yapması, muhalefin ise 'hukukun üstünlüğü endekslerindeki gerileme' ve 'uygulanmayan mahkeme kararları' üzerinden hükümete yönelmesi, Türkiye'nin hem dış hem iç politikadaki önceliklerin ayrışmasını gösteriyor.

Sıra şu aşamada: Nijer sürecinde bölgesel diyalog girişimlerinin somut sonuç vereceği beklenirken, TBMM'de adalet bütçesi görüşmeleri diğer bakanlık bütçeleriyle birlikte devam edecek. CHP'nin gündeme taşıdığı AYM ve AİHM kararlarının uygulanması, cezaevi doluluk oranının azaltılması ve yargı bağımsızlığı konuları, gelecek oturumlarda da Meclis gündeminin merkezinde yer almaya devam edecek görünüyor.