Mekke Anlaşması Meclis'ten geçti, Suudi Arabistan'a hava savunma sistemleri sevkiyat süreci başladı

Türkiye Büyük Millet Meclisi, 6 Kasım 2026 tarihinde Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Paktı'nı 279 kabul, 119 ret oyuyla onayladı. Sabah gazetesinin 6 Kasım tarihli haberine göre Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Anadolu Ajansı için yazdığı makalede anlaşmayı "küresel sistemi bölgesel çözümlerle dönüştürecek" stratejik bir adım olarak tanımladı. Fidan, "Caydırıcılığın güçlendirilmesi yoluyla bölgede istikrarın sağlanması hedefimiz" ifadesini kullanarak, anlaşmanın Türkiye'nin dış politika önceliklerinin kesişim noktasında yer aldığını vurguladı.

Ssbulten.com.tr'ın 6 Kasım tarihli haberiyle birlikte anlaşmanın askeri boyutları da netleşti. Kaynaklara göre Suudi Arabistan, hava savunması ve elektronik harp desteği talep ediyor; TSK'nın KORKUT, ŞAHİN, HİSAR-A/O sistemleri ve erken uyarı radarlarıyla bölgeye konuşlandırılması planlanıyor. Ayrıca Türkiye ve Pakistan'dan birer kurmay heyetinin hedef kıymetlendirme desteği sağlayacağı, Pakistanlı emekli Korgeneral Numan Mahmud'un ittifak genel sekreteri atandığı, Ekim ayı boyunca hava savunma sistemlerinin Suudi Arabistan'a gönderildiği ve Türk askerleri için bölgede bir üs hazırlama görüşmelerinin sürdüğü aktarılıyor.

ASELSAN'a 2 Ekim–3 Kasım aralığında verilen beş sözleşmenin toplam değeri yaklaşık 2,37 milyar dolara ulaştı. Bu sözleşmeler; 488,5 milyon avro, 157,9 milyon dolar, 125 milyon dolar, 442,5 milyon dolar ve 1,1 milyar dolar kalemlerini içeriyor. Kaynaklar, bu dağıtımın Türkiye'nin Ortadoğu'daki askeri ayak izini kalıcı hale getirdiğini ve savunma sanayi ihracatını rekor seviyelere taşıdığını belirtiyor. SOFA (Kuvvetler Arasındaki Statü Anlaşması) müzakere ve parlamento onayı sürecinin sevkiyatın hızını belirleyeceği ifade ediliyor.

Meclis onayı süreci, oy kullanmayan vekillerin sayısı nedeniyle tartışmalara konu oldu. Yeniçağ Gazetesi'nin 6 Kasım tarihli haberine göre TBMM'de bulunan 592 vekilden 197'si oylamaya katılmamış. Katılmayanlar arasında YENİ Parti'den 30, DEM Parti'den 34, CHP'den 19, İYİ Parti'den 13, YENİYOL'dan 4, TİP'ten 2, EMEP'ten 1 ve DBP'den 2 vekil yer alıyor. Cumhuriyet yazarı Mehmet Ali Güller, muhalefetin oylamaya katılmamasına tepki göstererek "Bu anlaşma Meclis'ten ret oyu alabilirdi" yorumunu yaptı. Güller'e göre reddeden 118 ve katılmayan 197 vekilin toplamı 395 olup, kabul eden 277 vekilden fazla.

Parti bazında bakıldığında ilginç bir tablo ortaya çıkıyor. CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu'nun partisinden 25 kabul oyu gelirken, MHP'den 24 kabul oyu geldi. YENİ Parti'den ise 60 ret oyu verildi. Bu dağılım, anlaşmanın geleneksel parti hatlarını aşan bir destek topladığını, ancak muhalefet blokunun büyük bir kısmının süreçten uzak kaldığını gösteriyor. Meclis'teki sandalye dağılımına göre AK Parti 280, YENİ Parti 91, Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi 56, MHP 46, CHP 44, İYİ Parti 27, YENİYOL 20, TİP 3, DBP 2, EMEP 2 sandalye ile temsil ediliyor.

Anlaşmanın parlamenter süreci, yerli savunma sanayisi tartışmalarını da gündeme getirdi. Haberler.com'un 6 Kasım tarihli haberine göre TBMM Genel Kurulunda görüşmeler sırasında İYİ Parti Balıkesir Milletvekili Turhan Çömez, "2019 yılında yerli ve milli uçak uçuracaktınız. Uçak nerede?" diyerek iktidarı hedef aldı. AK Parti Balıkesir Milletvekili Dr. Mustafa Canbey ise KAAN Milli Muharip Uçak başta olmak üzere hava araçlarının fotoğraflarını göstererek "Uçaklarımız uçuyor" yanıtını verdi. Bu tartışma, Mekke Anlaşması'nın getireceği askeri işbirliğinin, Türkiye'nin savunma sanayisi kapaklısındaki gelişmelerle nasıl besleneceğini de işaret ediyor.

Bölgesel güvenlik mimarisindeki bu gelişme, Türkiye'nin "bölgesel sorunlara bölgesel çözümler" vizyonunun somut bir adımı olarak değerlendiriliyor. Anlaşmanın 5. maddesiyle bir üyenin toprak bütünlüğüne saldırının tüm ortaklara yapılmış sayılması öngörülüyor; bu da NATO'nin 5. maddeye benzeyen bir kolektif savunma mekanizması oluşturuyor. Pakistan'ın ittifak genel sekreterliğini üstlenmesi, üç ülke arasında askeri koordinasyonun kurumsallaştığını gösteriyor. Gelecek dönemde SOFA anlaşmasının imzalanması, üs hazırlıklarının tamamlanması ve sistemlerin operasyonel hale getirilmesi süreci, Türkiye'nin Ortadoğu'daki askeri varlığının kalıcılığını test edecek.

Özetle; Mekke Anlaşması Meclis'ten geçerek Türkiye-Suudi Arabistan-Pakistan üçgeninde askeri işbirliğini hukuki zemine oturtmuş oldu. 2,37 milyar dolarlık ASELSAN sözleşmeleriyle hava savunma sistemlerinin sevkiyat süreci başlatıldı. Meclis'te 197 vekilin oylamaya katılmaması ve muhalefet partilerinin farklı pozisyonları, anlaşmanın iç politikası boyutunu da ortaya koydu. İlerleyen dönemde SOFA müzakereleri, üs kurulumu ve sistemlerin entegrasyonu, bu ittifakın operasyonel başarısını belirleyecek kritik aşamalar olacak.